Badanie Proctora [TL;DR]
Badanie Proctora polega na zagęszczaniu tego samego rodzaju gruntu przy różnej wilgotności. Celem jest wyznaczenie wilgotności optymalnej (w opt ) oraz maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego (ρ d,max ) .
o różnej wilgotności
w formie Proctora
z gruntem
wilgotności
i odczytanie wyników
Badanie Proctora krok po kroku
1. Przygotowanie próbek
- Przygotuj reprezentatywną próbkę gruntu, rozdrobnij większe bryły i dokładnie wymieszaj.
- Podziel grunt na 4–6 części. Do kolejnych próbek dodawaj stopniowo coraz więcej wody i dokładnie mieszaj.
2. Przygotowanie formy
- Oczyść i osusz formę Proctora.
- Zważ pustą formę wraz z podstawą i zapisz jej masę.
- Znajomość objętości formy jest niezbędna do dalszych obliczeń.
3. Zagęszczanie gruntu
- Umieść wilgotny grunt w formie warstwami.
- Każdą warstwę zagęść ubijakiem Proctora, wykonując wymaganą liczbę uderzeń równomiernie na całej powierzchni.
- Po zagęszczeniu ostatniej warstwy zdejmij kołnierz, a nadmiar gruntu zetnij i wyrównaj do poziomu krawędzi formy.
• masa ubijaka: 2,49 kg
• wysokość spadku: 305 mm
• liczba warstw: 3
• liczba uderzeń: 25
• energia: ok. 600 kN·m/m³
💭 Parametry pokazane na schemacie są przykładowe. Wymiary formy, masę ubijaka, wysokość spadku, liczbę warstw i uderzeń należy dobrać zgodnie z obowiązującą normą lub procedurą laboratoryjną.
4. Ważenie próbki
- Zważ formę z zagęszczonym gruntem.
- Oblicz masę gruntu w formie:
m gruntu = m formy z gruntem − m pustej formy
Następnie oblicz gęstość objętościową gruntu:
ρ = m gruntu / V formy
m – masa [kg]
V – objętość [m³]
5. Oznaczenie wilgotności
Z pobranej próbki gruntu określ wilgotność metodą suszarkową.
Wilgotność oblicz ze wzoru:
w = m wody / m suchego gruntu · 100%
6. Powtórzenie badania
Powtórz kroki 2–5 dla wszystkich próbek o różnej wilgotności. Dla każdej próbki zapisz:
- wilgotność w ,
- gęstość objętościową ρ ,
- gęstość objętościową szkieletu gruntowego ρ d .
Przykładowy zapis wyników:
| Nr próby | Wilgotność w [%] | ρ [Mg/m³] | ρ d [Mg/m³] |
|---|---|---|---|
| 1 | 5,0 | 1,72 | 1,64 |
| 2 | 7,0 | 1,85 | 1,72 |
| 3 | 9,0 | 1,94 | 1,75 |
| 4 | 11,0 | 1,92 | 1,73 |
| 5 | 13,0 | 1,85 | 1,63 |
7. Opracowanie wyników
- Nanieś punkty (w, ρ d ) na wykres: wilgotność na osi X, a gęstość szkieletu na osi Y.
- Poprowadź gładką krzywą.
- Odczytaj wilgotność optymalną w opt oraz maksymalną gęstość ρ d,max .
[Mg/m³]
maksymalna gęstość objętościowa szkieletu [Mg/m³]
w opt
wilgotność optymalna [%]
Na co zwrócić uwagę?
Parametry badania — między innymi wymiary formy, masa ubijaka, wysokość spadku, liczba warstw i liczba uderzeń — należy dobrać zgodnie z obowiązującą normą albo procedurą laboratoryjną.
💭 Materiał ma charakter dydaktyczny. Przed wykonaniem badania należy zweryfikować parametry i sposób przygotowania próbek w normie lub instrukcji obowiązującej w danym laboratorium.
